Gdyby żył miałby 80 lat, a od premiery jego słynnej powieści „Siekierezada” mija właśnie lat 46. Jerzy Edward Stachura, znany bardziej ze swego drugiego imienia lub jako Sted (zbitka od dwóch pierwszych liter nazwiska i wspomnianego imienia), stał się bohaterem kolejnego „Rocznicowego czytania” w Czytelni na Piętrze I Liceum Ogólnokształcącego.

I cała impreza też, której ideą jest przypominanie wybranych autorów oraz ich dorobku połączonych jedynie ważnymi datami w twórczości, podobnie jak poprzednia, jeszcze zimowa edycja, okazała się sukcesem. Przy czym ten ostatni wynika w dużej mierze z bardzo dobrej współpracy dwóch kobiet: serdecznej gospodyni Czytelni Joanny Gronikowskiej i charyzmatycznej prowadzącej, redaktorki naczelnej Kuźni Literackiej Irminy Kosmali. Jednak nie bez znaczenia jest także dobór twórców, gdzie po zaangażowanym politycznie Stanisławie Barańczaku, przyszła pora na raczej wycofanego społecznie Stachurę. Zresztą ten fakt odnotowała już na wstępie szefowa Kuźni, wysuwając wręcz tezę, że gdyby Sted dożył stanu wojennego, to pewnie by go nawet nie zauważył, bo tak był pochłonięty własnymi sprawami. Faktycznie, zagłębiając się w życiorys poety, trudno polemizować z tym twierdzeniem, co nie znaczy jednak, że nie miał on swej utopijnej wizji świata wyrażonej choćby w poemacie „Missa pagana” („Msza pogańska”) słowami: „Chodź człowieku, coś ci powiem. Chodźcie wszystkie stany. Kolorowi, biali, czarni. (…) Dla wszystkich starczy miejsca pod wielkim dachem nieba.

 

Tymczasem dalej Irmina Kosmala opowiedziała również o swoim pierwszym spotkaniu z twórczością Stachury w liceum oraz dalszej fascynacji ją m.in. przez piosenki Starego Dobrego Małżeństwa, którymi to przeplatała swe wystąpienie. Bo też dziś trudno mówić o dorobku Steda bez muzyki, co wręcz harmonijnie zdaje się współgrać z jego wierszami. Tak jest na pewno również z dźwiękami Jerzego Satanowskiego przez które z kolei też wiele osób trafiło na utwory poety. Jego teksty zaś to bardzo często egzystencjalne rozterki, pytania o istotę człowieczeństwa i ciągłe szukanie własnego miejsca. Urodzony we Francji autor nie potrafił bowiem zagrzać w życiu stałego miejsca, więc dużo podróżował m.in. do Meksyku, ale też Jugosławii, Kanady czy Norwegii. Ponadto jego twórczość określana jest mianem „poezji czynnej” ponieważ z jednej strony recytował i śpiewał swoje wiersze, a z drugiej na bieżąco uzupełniał je czy aktualizował. Co więcej, twórczość Stachury, którego magisterka o dziwo liczyła sobie jedynie 25 stron, wyróżniało coś jeszcze. - Sted należał do pokolenia debiutującego w 1956 roku i grupy, której bliskie były idee Skamandrytów takie jak potoczny język, bezprogramowość, która miała dawać wolność oraz filozofia, głównie Bergsona i Nietzschego – wyjaśniła Irmina Kosmala. I w końcu osobny wpływ na bohatera „Rocznicowego czytania” miało wreszcie to co od niego niezależne, czyli „choroba duszy” pchająca do autodestrukcji, choć sam uważał, że również dzieciństwo, sen i śmierć są poza ludzkimi wyborami.

Warto dodać, że podczas tego arcyciekawego spotkania na które dotarło całkiem sporo osób począwszy od rozpoznawalnych animatorów kultury i lokalnych poetów, poprzez bardziej anonimowych miłośników, a skończywszy na młodzieży licealnej – nie zabrakło oczywiście czytania tekstów Steda. Prowadząca imprezę zaś z niesamowitym wyczuciem przypominającym studenckie konwersatoria, zapraszała zebranych do interpretacji takich wierszy jak: „Noc albo oczekiwanie na śniadanie”, czy „List do Pozostałych”. Pierwszy utwór okazał się więc jednym z piękniejszych i ciekawszych erotyków, gdzie miłość zdaje się totalna i niebezpieczna, skoro kochanka jest porównywana do Boga. Natomiast drugi byłwręcz dosłownym pożegnaniem poety ze światem, bo napisany został tuż przed jego samobójczą śmiercią i przybrał formę poruszającego wyznania „win”.

 

Kamila Kasprzak-Bartkowiak

Fot. K. Kasprzak-Bartkowiak

Nadchodzące koncerty
Nadchodzące spektakle
Cz, 01 Cze 2017 9:30
Szpak Fryderyk

Pt, 02 Cze 2017 9:30
Szpak Fryderyk

Pt, 02 Cze 2017 11:00
Szpak Fryderyk

So, 03 Cze 2017 11:00
Szpak Fryderyk

So, 03 Cze 2017 15:00
Przygody Koziołka Matołka/Dzień Dziecka w eSTeDe

So, 10 Cze 2017 19:30
Spowiedź Masochisty

So, 17 Cze 2017 19:00
Nietykalne/PREMIERA/

N, 18 Cze 2017 18:00
Nietykalne

N, 25 Cze 2017 16:00
Carmen teatr tańca

Miasto Trzecz Kultur